Coraz więcej ośrodków wykonuje w Polsce badanie cytologiczne na podłożu płynnym. To o wiele dokładniejsza metoda niż stosowana wcześniej. Dla samej pacjentki badanie nie różni się niczym - w obydwu metodach materiał pobierany jest za pomocą specjalnej szczoteczki. W czasie pandemii spadła liczba wykonywanych badań - najwyższy czas się im poddać! Fot. PAP/P. Werewka Według WHO profilaktyka raka szyjki macicy dzieli się na trzy etapy: pierwotna, czyli edukacja i szczepienie przeciwko zakażeniu wirusem HPV; wtórna, czyli wykrywanie wczesnych objawów rozwijającego się raka, i trzeciorzędowa - obejmująca właściwą organizację i leczenie nowotworów. Najlepsze efekty przynosi profilaktyka pierwotna, następnie wtórna. Obie w Polsce mocno kuleją. Dyskusja na temat organizacji ginekologicznych badań profilaktycznych toczy się w Polsce od kilku lat. Największy postęp obserwuje się w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy. - Od czasu wykorzystania badania cytologicznego nabłonka szyjki macicy do rozpoznania stanów przednowotworowych minęło około 80 lat. W tym czasie badania profilaktyczne uległy ewolucji: opracowano diagnostykę opartą o płynną cytologię, wprowadzono i unowocześniono kolposkopię, która obecnie przeżywa renesans. Rewolucja tej metody diagnostycznej polega na wykorzystaniu sztucznej inteligencji w interpretacji obrazu szyjki macicy, wynik badania znany jest natychmiast – mówi prof. Jan Kotarski, prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Jak zwraca uwagę profesor, ten optymistyczny obraz poprawy jakości programów profilaktycznych został zaburzony przez pandemię. Z komunikatów epidemicznych Stanów Zjednoczonych wynika, że w czasie pandemii o 30 proc. zmalała zachorowalność na nowotwory. - Nie oznacza to niestety, że koronawirus chroni przed rakiem, ale wskazuje na to, że liczba porad lekarskich wykonywanych z bezpośrednim udziałem pacjenta zmniejszyła się. Konsekwencją tego będzie już niedługo zwiększenie zaawansowanych postaci nowotworu – tłumaczy specjalista. Jego zdaniem w świetle tych danych istnieje nagląca potrzeba nasilenia działań profilaktycznych. W wielu krajach powstają programy reaktywacji profilaktyki, także w Polsce trwają przygotowania do ponownego uruchomienia znormalizowanych programów profilaktycznych. Póki co warto przypominać i namawiać na wykonywanie badań. A także mówić o tym co nowego i z czego warto skorzystać. Cytologia: tradycyjna versus nowoczesna Już w 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) przekazało do ministerstwa zdrowia wniosek o zmianie metody badań cytologicznych z klasycznej na nową metodę - cytologię na podłożu płynnym. Zdaniem PTP jest dokładniejsza, a jej stosowanie może znacząco pomóc w walce z rakiem szyjki macicy. O co chodzi? Dotychczasowa metoda polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy i przeniesieniu go na suche szkiełko, a następnie przesłaniu preparatu do laboratorium gdzie jest poddawany ocenie mikroskopowej. To prosta i tania metoda. Jej wadą jest jednak relatywnie niska czułość (ok. 50 - 60 proc, co oznacza, że nawet u połowy badanych kobiet nieprawidłowe komórki w szyjce macicy mogą nie zostać wykryte). Do tego często zdarza się, że preparaty są tak złej jakości, że nie nadają się do oceny. - Tradycyjna cytologia, choć spełnia swoją rolę, z powodu swej niedoskonałości jest trochę jak rzut monetą – czasem wyjdzie, czasem nie. To właśnie z tego powodu, by nie przegapić rozpoczynającego się procesu chorobowego, trzeba powtarzać ją co roku – podkreśla prof. Robert Jach, ginekolog i onkolog. Zdaniem specjalistów znacznie korzystniej byłoby powszechnie stosować cytologię na podłożu płynnym (LBC - ang. Liquid-Based Cytology). Materiał pobrany z szyjki macicy - tak samo jak w metodzie tradycyjnej za pomocą szczoteczki cytologicznej - umieszcza się w pojemniku ze specjalnym płynem, który zapobiega uszkodzeniu pobranych komórek. W laboratorium przenosi się go z pojemnika z płynem na specjalny filtr, gdzie dochodzi do oczyszczenia wymazu z niepożądanych elementów (śluzu, krwinek czerwonych czy bakterii). Dopiero tak przygotowana próbka trafia na szkiełko mikroskopowe. - Porównując cytologię konwencjonalną i nowoczesną wyobraźmy sobie, że w wypadku tej pierwszej cytolog ogląda na szkiełku wszystko, co znajduje się w pobranym materiale. Cytologia nowoczesna jest jak filtr, przez który widać tylko to, co potrzebne do diagnozy i leczenia – wyjaśnia dr Jacek Tulimowski. Do tego zastosowanie podłoża płynnego jako medium dla materiału pobranego z szyjki macicy umożliwia wykonanie niezbędnych testów diagnostycznych z jednego pobrania. - Dla pacjentek praktycznie nic się nie zmienia. W dalszym ciągu to tylko kwestia przyjścia do ginekologa. Jednak większa czułość i swoistość badania pozwala wydłużyć odstępy między badaniami nawet do 5 lat - mówi prof. dr hab. Robert Jach kierownik Kliniki Endokrynologii Ginekologicznej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, prezes Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy. Jak wyliczają specjaliści, przejście z cytologii tradycyjnej na wieloparametrowy skrining płynny, przy tej samej liczbie zgłaszających się pacjentek pozwoliłoby uratować przed chorobą ponad 60 proc. więcej kobiet! Warto bowiem pamiętać, że cytologia pozwala często na wykrycie zmian przedrakowych, kiedy odpowiednia terapia nie dopuszcza do rozwoju raka. Cytologię na podłożu płynnym wykonują wszystkie poradnie ginekologiczne przy szpitalach klinicznych i uniwersytetach medycznych i jest refundowana przez NFZ. Mimo to wciąż nie jest standardem. Co mają robić pacjentki, które nie mają dostępu do cytologii na podłożu płynnym? Regularnie, raz do roku (chyba że lekarz zaleci częściej), poddawać się cytologii tradycyjnej. Jak przygotować się do cytologii Jeśli miesiączkujesz, na badanie zgłoś się w pierwszej połowie cyklu. Jeśli nie miesiączkujesz, wybierz dowolny dzień. Przed badaniem nie stosuje irygacji, leków dopochwowych oraz środków antykoncepcyjnych (odczekaj 3 dni). Przez dwie doby przed badaniem nie należy odbywać stosunków seksualnych. Jeśli jesteś zaszczepiona przeciwko HPV (wirus, którego onkogenne szczepy prowokują rozwój raka, szyjki macicy), także zgłaszaj się na badania cytologiczne! - Szczepionkę nazwano kuriozalnie "szczepionką przeciwko rakowi szyjki macicy". Niektóre kobiety uznały, że po przyjęciu szczepionki nie ma potrzeby dokonywania badań cytologicznych. Nic bardziej mylnego! To są dwie różne rzeczy – podkreśla dr Tulimowski. Co oznaczają wyniki cytologii Obecnie do klasyfikowania obrazów cytologicznych uzyskanych rozmazów z pochwowej części szyjki macicy stosuje się klasyfikację Bethesda, system powstały w 1988 roku, zmodyfikowany w 1991 i 2001 r. W systemie Bethesda z 2001 najistotniejsze są: ocena jakości rozmazu (część B), jego ogólna charakterystyka (część C), opis zmian (część F) oraz dodatkowe wyjaśnienia (część G). W opisie muszą się znaleźć następujące elementy: Część A: TYP PREPARATU CYTOLOGICZNEGO – konwencjonalny rozmaz cytologiczny lub cytologia płynna Część B: JAKOŚĆ ROZMAZU BI – Rozmaz nadaje się do oceny cytologicznej BII – Rozmaz nie nadaje się do oceny cytologicznej (powód): Część C: OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ROZMAZU CI – Nie stwierdza się cech wewnątrznabłonkowej neoplazji ani raka CII – Obraz cytologiczny nieprawidłowy CIII – Inne cechy, np. komórki endometrialne u kobiet powyżej 40 Część D: OCENA ZA POMOCĄ URZĄDZEŃ AUTOMATYCZNYCH – podana jest nazwa urządzenia i uzyskany wynik Część E: BADANIA DODATKOWE – podane są ich wyniki Część F: WYNIK Prawidłowy wynik cytologiczny wg systemu Bethesda 2001 określony jest jako brak podejrzenia śródnabłonkowej neoplazji oraz raka (ang. NILM – No Intraepithelial Lesion or Malignancy). Każdorazowo rezultaty badania cytologicznego należy omówić z lekarzem. Monika Wysocka, źródło: webinar pt. “Nowoczesna cytologia ważnym narzędziem profilaktyki raka szyjki macicy” zorganizowany w ramach kampanii edukacyjnej „Rak szyjki macicy. Nowoczesna profilaktyka ratuje życie”. Kampanię objęły patronatem Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej i Polskie Towarzystwo Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy.

Co to jest biopsja tarczycy Jest to nakłucie „podejrzanego” miejsca w celu uzyskania informacji o jego budowie i pochodzeniu. Zazwyczaj wykonuje się biopsję aspiracyjną cienkoigłową celowaną pod kontrolą USG (w skrócie BACC). Za pomocą bardzo cienkich igieł (obecnie używam 0,4 mm) pozyskuje się materiał z badanej struktury, w szczególności komórki tarczycy, który służy do wykonania badania mikroskopowego (badania cytologicznego). Biopsja tarczycy Krótki film o biopsji tarczycy Badanie to jest bezpieczne (poza siniakami podobnymi do powstałych po pobraniu krwi nie widziałem innych powikłań) i zazwyczaj niebolesne - dla porównania do pobrania krwi i zastrzyków używa się igieł 0,7–0,8 mm. Do czego służy biopsja tarczycy? Wyklucza proces złośliwy, a więc pozwala podjąć decyzję o zaniechaniu leczenia operacyjnego. Wykrywa proces złośliwy, a więc na jego podstawie można podjąć decyzję o leczeniu operacyjnym. Wykrywa zmianę, która może być procesem złośliwym, ale nie da się za pomocą biopsji tego rozstrzygnąć. Często dopiero operacja i badanie wyciętej zmiany rozstrzyga wątpliwości (dotyczy to guzów pęcherzykowych i onkocytarnych). Opróżnia zmianę z płynu i przez to można uzyskać zmniejszenie jej wymiarów. Wykrywa niektóre rodzaje zapaleń tarczycy. Wskazania i brak wskazań do biopsji tarczycy Za pomocą biopsji diagnozuje się guzki (ściślej zmiany ogniskowe - patrz rozdział o guzkach tarczycy), niekiedy niektóre zmiany zapalne. Wskazania można podzielić na kliniczne (wynikające z objawów zgłaszanych przez pacjenta, lub uzyskanych w trakcie badania lekarskiego) oraz wynikające z badania ultrasonograficzngo. Do objawów budzących najwięcej obaw należą szybkie powiększanie się guzka, twarda konsystencja, obecność “podejrzanych” węzłów chłonnych, przebyte napromienianie. Obciążające cechy ultrasonograficzne to zmiany hypoechogeniczne, z nieregularną (tzn widoczną ale falistą lub zygzakowatą) granicą, z mikrozwapnieniami, o budowie segmentowej, “sztywne” w badaniu elastograficznym, o kształcie innym niż wydłużona elipsoida obrotowa (“wyższe niż szersze” lub “wyższe niż dłuższe”). Warto zaznaczyć, że nie wszystkie zmiany wymagają biopsji tarczycy. Za zmiany o minimalnym ryzyku uznaje się cysty (strefy bezechowe, czasami z echogenicznymi “wtrętami”), drobnoguzkowy przerost tarczycy (liczne zlewające się izoechogeniczne zmiany o nieostrych granicach), zmiany “gąbczaste” (lito-torbielowate z drobnymi pęcherzykami płynu i normoechogeniczną częścią litą), izolowane zwapnienia, zmiany typu “white knight” (drobne hiperechogeniczne strefy w obrębie zmian zapalnych), zmiany lito-torbielowate z przewagą płynu i normoechogeniczną częścią litą. Kontrowersje budzi formułowanie wskazań do biopsji u osób z przypadkowo wykrytymi zmianami w USG poniżej 1,5 cm, bez innych danych przemawiających za możliwością progresji raka tarczycy. U takich pacjentów większość wykrytych nowotworów to mikroraki brodawkowe, które są odpowiedzialne za szeroko dyskutowane zjawisko nadrozpoznawalności raka tarczycy. Więcej o tym w rozdziale Mikrorak brodawkowy - leczyć czy obserwować? Ocena biopsji tarczycy - badanie cytologiczne Materiał pobrany z biopsji tarczycy po utrwaleniu i wybarwieniu jest oceniany pod mikroskopem przez lekarza – patologa (specjalistę od tych spraw). To dość trudne wyzwanie, gdyż patolog otrzymuje pojedyncze komórki i grupy komórek a nie całą tkankę. Stąd ograniczenia tej metody i pewien odsetek wyników niediagnostycznych. Wyniki, w zależności od ilości i wyglądu komórek i innych cech, są prezentowane przez patologa w skali Bethesda: biopsja niediagnostyczna zmiana łagodna (komentarza nie trzeba) zmiana pęcherzykowa bliżej nieokreślona (FLUS) lub atypia o nieokreślonym znaczeniu (AUS) nowotwór pęcherzykowy lub podejrzenie nowotworu pęcherzykowego podejrzenie złośliwości zmiana złośliwa Klasyfikacji tej towarzyszy opis materiału, który uściśla rozpoznanie i daje wskazówki do dalszego postępowania. Poniżej omówienie rozpoznań cytologicznych: Biopsja niediagnostyczna (Bethesda 1) W części przypadków pobrany materiał nie zawiera komórek tarczycy lub zawiera ich za mało, aby móc ustalić jednoznaczne mikroskopowe rozpoznanie. Taki stan jest niekiedy określany przez patologów (lekarzy wykonujących badanie mikroskopowe) nieco mylącym terminem „biopsja niediagnostyczna” interpretowana przez wielu pacjentów (i niektórych lekarzy, których pozdrawiam), jako biopsja źle wykonana. W niektórych rodzajach zmian ogniskowych wynik ten dotyczy aż do 30% przypadków. Guzki tarczycy zazwyczaj są niejednorodne, zawierają fragmenty tkanki na przemian z fragmentami płynowymi, wszystko to poprzedzielane naczyniami. Niektóre zmiany w ogóle nie zawierają komórek tarczycy, złożone są tylko z białka (torbiele koloidowe) lub płynu (guzki torbielowate). Jeżeli biopsja jest niediagnostyczna, nie zawiera komórek tarczycy, oznacza to, że: trafiono we fragment zmiany niezawierający komórek tarczycy lub zaaspirowano do igły krew z pobliskiego naczynia, zmiana nie zawiera komórek tarczycy, czyli jest niezłośliwa. Wynik badania cytologicznego koniecznie musi być interpretowany w korelacji z obrazem ultrasonograficznym i obrazem klinicznym. Należy mieć na względzie, że biopsja „niediagnostyczna” pod mikroskopem wcale nie oznacza, że jest ona niediagnostyczna w potocznym rozumieniu, czyli „źle wykonana”. Wręcz odwrotnie, w niektórych przypadkach (cysty, grudki chłonne w tarczycy) to właśnie biopsja “niediagnostyczna” potwierdza diagnozę. W przypadku wątpliwości po prostu powtarza się badanie. Czasami (w przypadku stwierdzenia innych objawów choroby nowotworowej) lekarz podejmuje decyzję o operowaniu pacjenta pomimo braku rozpoznania procesu złośliwego na podstawie biopsji. Zmiana niejednoznaczna (Bethesda 3 i 4) Taki wynik biopsji do niedawna był traktowany jako “coś strasznego”, wywoływał panikę i natychmiastowe leczenie operacyjne. W wersji serwisu opracowanej przed 10 laty napisałem: ” Być może w naszym kraju, wśród pacjentów zgłaszających się do “endokrynologa pierwszego kontaktu” sytuacja jest odmienna. Dokąd sięgam pamięcią, przypadki potwierdzenia zmian złośliwych są wyjątkowe, natomiast wśród moich pacjentów znajduje się sporo osób z powikłaniami po zbyt radykalnych zabiegach. Stąd ostrożne podejście do radykalności zabiegu, czemu dałem wyraz w artykule o leczeniu raka tarczycy. Ale (parafrazując wypowiedź lekarza z filmu Max Manus) w końcu co ja tam mogę wiedzieć, przecież jestem lekarzem tylko 30 lat.” Z prawdziwą przyjemnością mogę zakomunikować, że obserwacje “endokrynologa pierwszego kontaktu” jak najbardziej znalazły potwierdzenie w aktualnych rekomendacjach towarzystw naukowych. Obecnie uważa się, że takie rozpoznanie wymaga raczej potwierdzenia przez drugiego patologa, lub w kontrolnej biopsji. Wskazania do leczenia zabiegowego powinny być formułowane przy współistnieniu innych czynników ryzyka. Zmiana “podejrzana” (Bethesda 5-6) Podejrzane” wyniki biopsji nie przesądzają jednoznacznie o rozpoznaniu zmian złośliwych – mogą się przytrafić w przypadku procesów zapalnych czy działania niektórych leków. Ponadto samo rozpoznanie nowotworu tarczycy (w szczególności raka brodawkowego) na podstawie wyglądu komórek nie przesądza o jego inwazyjności. W środowisku naukowym toczy się dyskusja nad zjawiskiem nadrozpoznawalności raka tarczycy – niektóre przypadki dotąd klasyfikowane jako wymagające leczenia operacyjnego mogą zostać umieszczone na liście zmian wymagających obserwacji. Postęp przyniesie profilowanie genetyczne, o czym poniżej. Ocena biopsji tarczycy - profilowanie genetyczne Jeżeli ktoś dotrwał w czytaniu artykułu do tego momentu, zdaje sobie sprawę z niedoskonałości badania cytologicznego. Po pierwsze, wiele ocen jest niejednoznacznych. Po drugie, rozpoznanie raka brodawkowego nie przesądza o jego inwazyjności, zatem wiele zmian w ogóle nie powinno być klasyfikowane jako zmiany złośliwe, choć tak wyglądają. Duży postęp przyniosą badania genetyczne – profilowanie genetyczne materiału z biopsji tarczycy. Zmiany złośliwe w tarczycy (z wyjątkiem raka rdzeniastego), pojawiają się przede wszystkim jako wyraz mutacji somatycznych (narządowych), zatem konieczne jest badanie materiału genetycznego ze zmiany w tarczycy, a nie z krwi lub nabłonka. Będzie wtedy można więcej powiedzieć o inwazyjności zmian, zatem uściślić wskazania do leczenia operacyjnego, a może wybrać mikrochirurgiczne (laserową termoablację, leczenie wstrzyknięciami etanolu). Można tez będzie po prostu poddać pacjentów obserwacji. Trwają prace nad opracowaniem testów genetycznych, możliwych do zastosowania w codziennej praktyce. Znieczulenie Wielu pacjentów zapytuje o znieczulenie – może to zabrzmi dziwnie, ale podczas przeprowadzania biopsji nie stosuje się go. Z chwilą wprowadzenia cienkich igieł 0,4 mm problem bólu sam się rozwiązał. Większość pacjentów zapytywanych o ból po przeprowadzeniu zabiegu nie uważa go za coś ważnego i wartego uwagi. Wizualizacja igły biopsyjnej Nowoczesne aparaty ultrasonograficzne pozwalają na wizualizację igły biopsyjnej, dzięki czemu jest ona wyraźnie widoczna i możliwe jest wykonanie precyzyjnego wkłucia, zdjęcie poniżej zostało wykonane aparatem Philips CX50 (sonda L12-5 256 elementowa) z użyciem takiej techniki. Prezentowany na wstępie artykułu film, został wykonany aparatem GE Logiq e z użyciem opcji B-Steer. Jest to aparat dedykowany do przeprowadzania zabiegów ultrasonograficznych, który nabyłem, aby zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów przy trudniejszych wkłuciach. Ostatnie zdjęcie zostało wykonane przy pomocy najnowszego nabytku, supernowej na ultrasonograficznym firmamencie (przynajmniej w zakresie tyreologii), czyli aparacie Supersonic Imagine Aixplorer® Świadoma zgoda na zabieg, współpraca przy zabiegu. Przed rejestracją na biopsję tarczycy warto zapoznać się z przykładowym formularzem świadomej zgody na badanie BACC tarczycy, gdzie są podane podstawowe wiadomości o tym zabiegu. Jeżeli nie są one wystarczające i budzą wątpliwości, należy zadać stosowne pytania i wyjaśnić je z lekarzem przed wykonaniem zabiegu. Warto dodać, że podstawowym przeciwwskazaniem do biopsji jest brak współpracy pacjenta. W szczególności dotyczy to rozmowy z lekarzem, w chwili, gdy ma się igłę wbitą w szyję. Jestem zaszczycony, że zabiegi wykonywane przez mnie są tak mało bolesne, jednakże proszę o unikanie takich sytuacji, z wyjątkiem prawdziwej konieczności.

^{Jest to pewne zachwianie równowagi między drobnoustrojami bytującymi normalnie w pochwie, prowadzące do rozwoju stanu zapalnego. Stanom zapalnym sprzyja również obecność nadżerki. Z tego też powodu proszę zgłosić się do ginekologa, który pewnie zaleci leczenie objawowe infekcji i wypowie się, co do metody leczenia nadżerki} Wykonałaś właśnie cytologię, dostałaś wyniki i nie wiesz jak je interpretować oraz czy są prawidłowe? Ginekolodzy i cytolodzy opracowują wyniki cytologiczne na bazie dwóch systemów – Bethesda lub Papanicolau. Choć te nazwy pewnie nic Ci nie mówią – nie muszą. Przede wszystkim zacznij od umówienia się do swojego ginekologa, który na spokojnie wytłumaczy Ci, co dzieje (lub co nie) w Twoim organizmie i szyjce macicy. Oczywiście najbardziej pożądanym wynikiem cytologii jest oznaczenie NILM, mówiące o tym, że wszystko jest w porządku. Co jednak robić, jeśli cytologia wyszła źle? Co ma wpływ na prawidłowy (i miarodajny) wynik cytologii? Zapoznaj się z tekstem, żeby wstępnie dowiedzieć się, co może sugerować wynik Twojej cytologii. Spis treści:Badanie cytologiczne: na czym polega i komu się je zaleca?Jak interpretować wynik cytologii?System Bethesda: klasyfikacje wyników cytologiiJakie kroki podjąć w przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii?Co powinnaś wiedzieć idąc na cytologię?Badanie cytologiczne u ginekologa: jak wygląda? Badanie cytologiczne: na czym polega i komu się je zaleca? Cytologia jest podstawowym badaniem przesiewowym, wykonywanym w profilaktyce i diagnostyce raka szyjki macicy. Zatem zdecydowanie jest to kwestia, która dotyczy głównie kobiet. Dlaczego głównie kobiet? Oczywiście cytologia to damskie badanie, jednak powinno dotyczyć także mężczyzn – warto, aby mieli oni pojęcie o tym, jak ważne dla ich matek, sióstr, żon, partnerek i znajomych jest regularne badanie pod kątem raka szyjki macicy. A jak wykonuje się cytologię? Cytologia polega na pobraniu próbki tkanek z tarczy i kanału szyjki macicy a następnie dokonaniu rozmazu i mikroskopowej oceny materiału w warunkach laboratoryjnych. Wyniki cytologii stanowią podstawę do rozpoznania nie tylko raka, ale też stanów przedrakowych. W idealnym świecie zaleca się wykonywanie tego badania raz do roku (zwłaszcza u kobiet po chemioterapii, z obniżoną odpornością lub dla nosicielek wirusa HPV lub HIV), tak jak również ogólną diagnostykę swojego stanu zdrowia, np. morfologię, badania hormonalne. Niestety jednak wiele kobiet nie dba o to aż tak regularnie. Pamiętaj jednak, żeby przebadać się raz na maksymalnie 3 lata – od tego badania i wczesnego wykrycia raka szyjki macicy naprawdę wiele zależy. Jak wiele? Przede wszystkim wczesne wykrycie nieprawidłowości czy stanów przedrakowych może uchronić Twoje zdrowie, a nawet życie. Należy pamiętać, że odpowiednio wczesne wykrycie patologicznych zmian daje Ci szansę na całkowite wyleczenie, a późna diagnoza niestety wiąże się z bardzo złymi rokowaniami. Badanie cytologiczne przeznaczone jest dla wszystkich kobiet w okresie rozrodczym. Kiedy powinnaś wykonać pierwszą cytologię? Najlepiej wtedy, kiedy rozpoczęłaś aktywność seksualną i zaczęłaś uprawiać seks. Pamiętaj jednak, żeby nie zwlekać z tym badaniem i jeśli kwestie łóżkowe dopiero przed Tobą a zbliżasz się do ukończenia 21-22 roku życia – zapisz się do lekarza ginekologa. Rak szyjki macicy głównie wynika z zakażeń wirusem HPV przenoszonym drogą płciową, ale nie zawsze powodowany jest przez infekcje wirusowe. W związku z tym nawet jeśli jesteś dziewicą – powinnaś wykonywać to badanie regularnie. Jak interpretować wynik cytologii? Do interpretacji wyników cytologii używa się zazwyczaj jednego z dwóch dostępnych schematów: systemu Bethesda (TBS) – opracowanego na pod koniec lat 90. XX wieku i na początku nowego milenium przez Narodowy Instytut Onkologii USA, a obecnie rekomendowanego przez środowiska naukowe i medyczne na całym świecie, w tym Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, jako najbardziej precyzyjny sposób „komunikacji” pomiędzy cytologiem a ginekologiem; systemu Papanicolau – opracowany w latach 50. XX wieku, obecnie wypieranego przez skalę Bethesda. System Bethesda: klasyfikacje wyników cytologii Wyniki cytologii można podzielić na parę grup, które świadczą o prawidłowym (lub mniej prawidłowym) stanie szyjki macicy. Jak się klasyfikuje się prawidłowy wynik cytologii? Prawidłowy wynik cytologii oznaczany jest jako NILM (ang: No Intraepithelial Lesion or Malignancy). Oczywiście jest to najbardziej pożądany wynik, ponieważ fachowo oznacza on „brak podejrzenia śródnabłonkowej neoplazji oraz raka”. Innymi słowy NILM to wynik pozytywny cytologii. Wyniki cytologiczne mogą jednak okazać się nieprawidłowe, o czym świadczą zapisy: ASC, czyli atypowe komórki nabłonka płaskiego, świadczące o stanie zapalnym, ale jednocześnie nie oznaczające na tym etapie zmian nowotworowych, w tym: ASC-US – atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu; ASC-H – atypowe komórki nabłonkowe, gdzie nie można wykluczyć obecności zmian HSIL; SIL – zmiany śródnabłonkowe, czyli obecność większej lub mniejszej ilości komórek, z których mogą się wykształcić zmiany nowotworowe: L-SIL, czyli niewielkie zmiany w komórkach nabłonka płaskiego, wynikające zazwyczaj z infekcji wywołanej przez wirus HPV. Określane też jako CIN1; H-SIL, czyli niestety duże zmiany w komórkach nabłonka płaskiego, określane też jako CIN2 i CIN3; AGC – atypowe zmiany w komórkach gruczołowych; AGUS – nieprawidłowe komórki gruczołowe trudne do interpretacji, AGCN – komórki podejrzane onkologicznie; rak płaskonabłonkowy – nieinwazyjny rak szyjki macicy; nowotwór złośliwy nie nabłonkowy (gruczołowy). Niektórzy ginekolodzy i cytolodzy mimo wszystko odnoszą skalę Bethesda do starszej skali Papanicolau, według której szereguje się: grupa 1 – wyniki cytologii prawidłowe bez stanu zapalnego; grupa 2 - wyniki prawidłowe, ze zmianami zwyrodnieniowymi lub stanem zapalnym, uwidocznione komórki regeneracyjne; grupa 3 – nieprawidłowe wyniki cytologii: uwidocznione komórki z cechami dysplazji, możliwy stan zapalny lub dysplazja. Konieczność dalszej diagnostyki; grupa 4 – stwierdzenie w rozmazie komórek płaskonabłonkowego raka przedinwazyjnego; grupa 5 – stwierdzenie komórek raka płaskonabłonkowego lub innego złośliwego nowotworu szyjki macicy. Co ważne – powinnaś omówić wyniki swojej cytologii z lekarzem ginekologiem. Możesz też omówić wyniki swojej cytologii online lub telefoniczne z lekarzem Dimedic. Nie diagnozuj się samodzielnie, a co gorsze – nie załamuj się. Nawet jeśli wynik jest nieprawidłowy, to wczesne wdrożenie leczenia jest niezwykle ważne i daje duże szanse na wyzdrowienie. Zanim jednak dojdzie do leczenia, ginekolog z pewnością zaleci Ci dalszą diagnostykę. Na czym ona polega? Jakie kroki podjąć w przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii? Zapewne wystraszyłaś się w momencie, kiedy dowiedziałaś się, że wynik badania cytologicznego nie jest prawidłowy. Pamiętaj – to jeszcze nie wyrok i diagnoza nowotworowa. Być może nieprawidłowy wynik to pochodna jakieś infekcji, która ma miejsce w obrębie narządów intymnych, np. nadżerki. Od czego zacząć? Jeśli Twój wynik cytologii nie jest poprawny, to w pierwszej kolejności powinnaś skonsultować się ze swoim ginekologiem i omówić dalsze kroki diagnostyki i ewentualnego leczenia. Złe wyniki badań cytologicznych zazwyczaj oznaczają konieczność dalszej diagnostyki pod kątem śródnabłonkowej neoplazji lub raka szyjki macicy. Jeśli jesteś w takiej sytuacji lekarz skieruje Cię na badanie kolposkopowe. Jakie to badanie? Istotą tzw. kolposkopii jest naoczna obserwacja szyjki macicy za pomocą urządzenia optycznego, zapewniającego znaczne powiększenie oraz jej oświetlenie. W czasie kolposkopii pobrany zostanie też wycinek do badań (biopsja z szyjki macicy). Lekarz może zalecić Ci wykonanie testów w kierunku obecności w organizmie wirusa HPV, które uwidaczniają obecność wirusa brodawczaka ludzkiego w Twoim organizmie. Poza tym lekarz może po prostu powtórzyć cytologię, ponieważ czasem okazuje się, że jej wynik – z różnych powodów – mógł być zafałszowany. Specjaliści podkreślają, że dodatkowa diagnostyka niejednokrotnie weryfikuje wyniki cytologii, które okazują się fałszywie nieprawidłowe... co może to wynikać również ze złego przygotowania do badania. Co powinnaś wiedzieć idąc na cytologię? Cytologię najlepiej wykonać w okresie mniej więcej 2-3 dni po zakończeniu krwawienia miesiączkowego i maksymalnie na 4-5 dni przed rozpoczęciem kolejnego okresu. Lekarze zalecają jednak cytologię w pierwszej połowie cyklu miesięcznego kobiety. Warto wspomnieć także o tym, jak przygotować się na badanie cytologiczne, aby wynik był jak najbardziej miarodajny, ponieważ jest parę kwestii, o których powinnaś wiedzieć. Na przykład? Przede wszystkim: cytologii nie wykonuj podczas menstruacji. Lekarz ginekolog nie będzie w stanie odpowiednio pobrać materiału do badania wtedy, kiedy masz krwawienie – lekarz może nie być w stanie pobrać materiału do badania. Poza tym powinnaś także pamiętać o tym, aby nie uprawiać seksu na dobę przed badaniem. Chodzi o to, aby drobnoustroje od innej osoby nie zaburzyły Twojego badania cytologicznego. Jeśli chcesz, aby Twój wynik był miarodajny, to na około 4-5 dni przed badaniem nie powinnaś używać także żadnych dopochwowych środków (np. przeciwgrzybiczych czy plemnikobójczych), ponieważ może mieć to wpływ na wynik badania. Idąc do ginekologa na badanie, a więc pewnie także kompleksową wizytę, np. także z USG dopochwowym, lekarz wykona najpierw cytologię. Dlaczego? Ponieważ na dobę przed cytologią tak jak nie powinno się uprawiać seksu, tak również przeprowadzać badania USG dopochwowego czy pobierać innych wymazów z szyjki macicy. Dlatego lekarz najpierw wykonuje cytologię, a dopiero po pobraniu wymazu z kanału szyjki macicy resztę diagnostyki. Badanie cytologiczne u ginekologa: jak wygląda? Przede wszystkim trzeba zacząć od tego, że… nie ma się czego bać. :) Podczas badania ginekolog poprosi Cię o położenie się na fotelu ginekologicznym z uniesionymi na podpórkach nogami. Lekarz wprowadzi do Twojej pochwy wziernik dobrany rozmiarem do sytuacji, np. jeśli jeszcze nie uprawiałaś seksu, to będzie on zdecydowanie węższy. Wziernik to przyrząd lekko rozchylający ściany pochwy i pozwalający na dostęp do szyjki macicy. Następnie ginekolog zeskrobie specjalnym aplikatorem małą próbkę komórek znajdujących się na szyjce macicy. Nie jest to najbardziej przyjemne uczucie na świecie, ale nie powinno Cię to boleć. Możesz czuć lekki dyskomfort, jednak uwierz – badanie trwa naprawdę szybko. Po pobraniu cytologii lekarz wysyła próbkę do laboratorium. Ile się czeka na wynik cytologii? Wyniki badania dostaniesz po około 2-3 tygodniach od pobrania wymazu. Ma to związek z procedurą laboratoryjną dotyczącą wykonania rozmazu oraz mikroskopowej oceny pobranego materiału. W dniu badania lub dzień po może pojawić się u Ciebie małe krwawienie, jednak nie jest ono złym zwiastunem. To normalny proces, który może pojawić się po pobraniu aplikatorem komórek szyjki macicy, która mogła (ale nie musiała) zostać lekko podrażniona podczas badania. Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą. Biopsja jest badaniem diagnostycznym, powszechnie wykonywanym u osób, u których wykryto podejrzaną zmianę chorobową o charakterze np. guza, torbieli, nacieku lub obrzęku. Metoda pozwala pobrać niezbędny materiał do dalszego badania cytologicznego lub histopatologicznego. Ze względu na rodzaj uzyskanego materiału oraz wykorzystywane narzędzia wyróżnia się różne typy tego Co to jest badanie cytologiczne?Badanie cytologiczne (znane również jako pap test), to badanie ginekologiczne, które wykonuje się w celu oceny szyjki macicy w kierunku zmian nowotworowych. Szyjka macicy to dolna część macicy, która łączy się z badania cytologicznego, lekarz ginekolog wprowadza do pochwy wziernik, przez który drobną szczoteczką pobiera wymaz z nabłonka szyjki macicy. Badanie może być nieco niekomfortowe, ale nie jest bolesne. Zespół medyczny przekazuje próbkę do laboratorium, gdzie pracownicy wykonują badanie pod mikroskopem, w celu oceny zmian zachodzących w szyjce używany jest również do innych badań ginekologicznych, nie tylko do badania cytologicznego. Jeżeli nie masz pewności jakie badanie wykonuje lekarz, zapytaj czy jest to badanie pod kątem oceny szyjki badaniu można ocenić komórki nowotworowe oraz komórki, które mogą zmienić się w komórki nowotworowe (komórki przedrakowe). Badanie diagnozuje raka szyjki macicy we wczesnym stadium, co umożliwia podjęcie wczesnego pierwsze badanie cytologiczne?Badania cytologiczne powinnaś zacząć wykonywać od 21 roku życia. Nie musisz być aktywna seksualnie. Kiedy skończysz 30 lat, lekarz może zasugerować wykonanie innych badań na raka szyjki macicy, takich jak test na HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). W tym celu, lekarz pobiera wymaz z szyjki macicy, jak podczas badania cytologicznego. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat wirusa HPV, zajrzyj przygotować się do badania cytologicznego?Nie musisz w żaden specjalny sposób przygotowywać się do badania. Niektórzy pacjenci otrzymują informację, że nie należy uprawiać seksu na 2 dni przed badaniem, ale nie jest to konieczne. Badanie może być wykonane niedługo po stosunku oraz po używaniu kremów i przejmuj się jeżeli podczas badania jesteś w trakcie miesiączki. Badanie można wykonać nawet w przypadku istniejącego krwawienia. Jeżeli krwawienie jest obfite, możesz skontaktować się z przychodnią i przełożyć termin badania na często wykonywać badanie cytologiczne?To zależy od tego ile masz lat i jaki był wynik poprzedniego jesteś w wieku 21-29 lat, badanie cytologiczne powinnaś wykonywać raz na 3 lata,Jeśli masz 30 lub więcej lat, zgłoś się na badanie raz na 3 lata lub raz na 5 lat w połączeniu z testem na HPV,Gdy masz więcej niż 65 lat, nie trzeba nadal wykonywać badania cytologicznego, jeżeli: -Badania cytologiczne były do tej pory regularne, -Miałaś 3 regularne cytologie pod rząd lub kombinację 2 cytologii i testu na HPV, w ciągu ostatnich 10 cytologiczne jest również wskazane jeżeli zachodzą uzasadnione wskazania, na przykład nagłe krwawienie z muszę wykonywać cytologię po zabiegu usunięcia macicy?Jeżeli miałaś histerektomię, czyli operację usunięcia macicy, zapytaj lekarza czy powinnaś nadal wykonywać badania zabiegu usunięcia macicy, nie trzeba wykonywać testów na obecność wirusa HPV, jeżeli:Szyjka macicy jest usunięta wraz z macicą,Nie miałaś raka szyjki macicy lub zmian muszę wykonywać cytologię jeżeli szczepiłam się na HPV?Tak. Nadal musisz wykonywać badania cytologiczne, nawet jeżeli zaszczepiłaś się na HPV. HPV to wirus, który może powodować raka szyjki macicy. Szczepionka zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworu, ale nie zwalcza ryzyka całkowicie. Dlatego należy nadal wykonywać badania kontrolne w kierunku raka szyjki w przypadku wykrycia zmian w badaniu cytologicznym?Należy podkreślić, że zmiany w badaniach cytologicznych są częstym zjawiskiem u wielu pacjentek. Jest to wstępny test a u większości pacjentek zmiany nie oznaczają nowotworu. W przypadku wykrycia zmian, lekarz skieruje Cię na odpowiednie badania, w celu sprecyzowania zależności od Twojego wieku i wyniku badania cytologicznego, lekarz może zalecić wykonanie testu na obecność wirusa HPV, na podstawie wymazu pobranego podczas badania cytologicznego. Badanie sprawdzi czy jesteś zakażona wirusem HPV, który może powodować zmiany nowotworowe. Lekarz może również zasugerować wykonanie innych badań uzupełniających, takich jak zleca następujące badania:Kolejną cytologię w okresie 6-12 miesięcy – Badanie cytologiczne czasami pokazuje zmiany, które mogą być zarówno nowotworowe, jak i nienowotworowe. Jeżeli odczekasz kilka miesięcy i poddasz się ponownemu badaniu, może okazać się, że komórki powróciły do normy. W tym samym czasie, można wykonać test na – Podczas badania lekarz wprowadza wziernik do pochwy i ogląda narządy przez specjalne urządzenie – kolposkop. Badanie pozwala na bardziej dokładne zobrazowanie Twoich narządów, w tym szyjki macicy, pochwy, sromu i dolnej części macicy. Chociaż badanie może okazać się odrobinę nieprzyjemne, nie jest bolesne. Podczas badania, zespół medyczny jest w stanie pobrać niewielkie próbki tkanek z szyjki macicy. Jest to nazywane biopsją. Pobrane wycinki wysyła się do laboratorium, gdzie zostaną zbadane pod mikroskopem w kierunku okaże się, że masz zmiany nowotworowe lub przedrakowe, istnieją skuteczne sposoby leczenia. Im wcześniej dojdzie do zdiagnozowania zmian, tym większe szansa na szybsze i skuteczniejsze leczenie. . 108 410 478 586 355 278 727 744

film z badania cytologicznego